Πασχαλιά Τραυλού:"Οι χειρότεροι πόλεμοι είναι εκείνοι που ξεσπούν στη σιωπή"

Βερολίνο, 1998 
«Δεν φαντάζεσαι πόσο δύσκολο είναι ν’ ανακαλύπτεις πως διαφέρεις χωρίς να ξέρει κανείς να σου εξηγήσει τον λόγο. Δεν μπορείς να υποπτευθείς πόσο υποφέρεις όταν πρέπει να κρύβεσαι, να υποκρίνεσαι και να αισθάνεσαι ενοχές, μόνο και μόνο επειδή δεν είσαι συνηθισμένος».

Η Εύα Στεργίου, εγγονή της Ροζαλίας Σεφεριάδη, είναι φοιτήτρια στο Βερολίνο, το 1998. Τη νύχτα που μαθαίνει ότι πέθανε η γιαγιά της δέχεται μαζί με τον έγχρωμο φίλο της την άγρια επίθεση μιας ομάδας νεοναζί. Τους κακοποιημένους νέους θα εντοπίσει ο αστυνομικός διευθυντής Νόρμπερτ Γουόκερ. Ένα σημάδι στο σώμα της Εύας θα γίνει η αφορμή για μια σειρά καταιγιστικών εξελίξεων και την αποκάλυψη συγκλονιστικών μυστικών.
Με φόντο την ιστορική πραγματικότητα των γενετικών πειραμάτων, το ναζιστικό πρόγραμμα Lebensborn και το ξύπνημα του νεοναζισμού, τρεις άνθρωποι αναζητούν την υπαρξιακή τους ταυτότητα και ανακαλύπτουν πως κανένας πόλεμος δεν τελειώνει απλώς επειδή παύουν τα πυρά μεταξύ των εχθρών. 

Οι χειρότεροι πόλεμοι είναι εκείνοι που ξεσπούν στη σιωπή… 

Το τελευταίο βιβλίο της συγκλονιστικής τριλογίας αποτελεί έναν ύμνο στην ανθρωπιά που καταφέρνει πάντα να υπερβαίνει τα στενά όρια της προκατάληψης, της παράνοιας και της διαστροφής, καταδεικνύοντας θριαμβευτικά την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ποια είναι η πιο σημαντική στιγμή για εσάς ως συγγραφέα; Η έναρξη ενός βιβλίου, η ολοκλήρωσή του ή η έκδοσή του;Η στιγμή δηλαδή που το παίρνετε στα χέρια σας τυπωμένο;

Kάθε φάση της συγγραφής έχει τη δική της γοητεία και καλύπτει διαφορετικές ψυχοσυναισθηματικές ανάγκες. Κάθε βιβλίο είναι μια περιπέτεια που επιθυμώ να απολαύσω και να ευοδωθεί ως το τέλος. Όταν τελειώνει συνήθως ένα βιβλίο μελαγχολώ επειδή μπαίνω στη διαδικασία της αναζήτησης μιας νέας ιδέας. Θα έλεγα τώρα που το σκέφτομαι πως η καλύτερη στιγμή είναι το κάλεσμα και η σύλληψη μιας νέας έμπνευσης.

Πώς θα περιγράφατε τους  κεντρικούς ήρωές  σας; Μιλήστε μας για το βιβλίο σας.

Στο τρίτο βιβλίο πρωταγωνιστούν τρεις ήρωες οι οποίοι αναδεικνύονται μέσα από τη δράση και την προσωπικότητα τεσσάρων ακόμη προσώπων. Κατά βάση αναζητούμε τις ρίζες του ψυχίατρου Χανς Έμπερχαντ, του νεοναζί Γκαρντ και του μυστηριώδους Λόις Ενίλ μέσα από τη ζωή και τις αποφάσεις της Εύας Στεργίου, του Ελληνογερμανού αξιωματικού της Γερμανικής αστυνομίας Νόρμπερτ Γουόκερ και του Εβραίου γενετιστή Ισαάκ Κάζμιερζακ. Καθένας τους είναι ένα ψυχογραφικό ψηφιδωτό με ποικίλες αποχρώσεις που καθορίζονται από τις συγκυρίες μες στις οποίες καλούνται να ζήσουν και από τη διαπαιδαγώγηση που έχουν λάβει. Πρόκειται για τους απογόνους των ανθρώπων από στάχτη, εκείνων που συνεχίζουν να καταβάλουν το τίμημα των παλιών αμαρτημάτων. Θα απαλλαγούν άραγε απ’ την κατάρα της ναζιστικής και νεοναζιστικής ιδεοληψίας και θα διεκδικήσουν ένα ευτυχισμένο μέλλον; Πώς συνδέονται με τα πρόσωπα του παρελθόντος; Στη δημιουργία αυτών των ηρώων οφείλω την διαφορετική πλοκή που παίρνει η ιστορία της ιστορίας μου.

Ανήκετε στους συγγραφείς που θέλουν να προβάλουν την βαρύτητα των ηθικών αξιών σε μια εποχή απαξίωσής τους;

Θεωρώ ότι η λογοτεχνία υπηρετεί κατά κάποιον τρόπο τα ανθρωπιστικά ιδεώδη χωρίς να αποτελούν αυτά αυτοσκοπό. Αβίαστα όμως όταν κάθομαι να γράψω, οι ήρωες μου λίγο πολύ ειναι φορείς αυτών των αξιών είτε υπηρετώντας τες είτε παραβιάζοντάς τες παράφορα. Καθώς ακολουθώ την αρχή της τραγωδίας και στήνω συχνά τα έργα μου πάνω στην ύβρη και την Νέμεση νομίζω πως αναπόφευκτα οι ιστορίες μου αγγίζουν τους προβληματισμούς της ηθικής.

Υπάρχουν στοιχεία της προσωπικότητάς σας στα βιβλία που γράφετε;

Έχω την αίσθηση πως τα βιβλία μας είναι οι καθρέφτες της ψυχοσύνθεσής μας. Δεν μπορούμε να προσποιηθούμε, Εξ αυτού του λόγου το ίδιο θέμα καθένας το πραγματεύεται με ολότελα διαφορετικό τρόπο. Επίσης, συχνά είτε συνειδητά είτε όχι εντάσσω στα βιβλία μου κάποιους ήρωες – φορείς των ιδεών μου και χρησιμοποιώ τα δικά τους χείλη για να εκφράσω αυτά που εγώ πιστεύω. Υπό αυτή την έννοια υπάρχω μες στα βιβλία μου υποδυόμενη όχι πάντα κάποιον άλλο χαρακτήρα αλλά τον ίδιο τον εαυτό μου. Μόνο που το κάνω ινγκόγνιτο. Δεν το ξέρει κανείς...

Θα θέλατε να μας αποκαλύψετε την πηγή της έμπνευσής σας;

Δεν έχω καμία σχέση με το εβραϊκό στοιχείο πέρα από εκείνη του ανθρώπου που συγκλονίζεται από μια αφόρητη αδικία και σκληρότητα. Δεν μπορώ να εξηγήσω ακόμη για ποιο λόγο από το 2011 διαβάζω ακατάπαυστα ό,τι έχει να κάνει με τις διώξεις του Εβραϊκού στοιχείου και το Ολοκαύτωμα. Ταυτόχρονα ο ρατσισμός και η επιφυλακτικότητα με τα οποία αντιμετωπίστηκαν οι σύγχρονοι πρόσφυγες και οι εικόνες τους μέσα στις λάσπες που μου υπενθύμισαν ασπρόμαυρες φωτογραφίες προσφύγων της Μικρασίας το 1914 και το 1922, συνωστίστηκαν στο μυαλό μου. Ποιο ήταν άραγε το κοινό σημείο ανάμεσα στο Ολοκαύτωμα, τις διώξεις του ελληνικού στοιχείου από τη Μικρασία και εκείνο που χαρακτήριζε τις σχέσεις Ελλήνων, Εβραίων και προσφύγων στη Θεσσαλονίκη του 1914; Και ακόμη, τι είναι αυτό που συνδέει αυτές τις μελανές ιστορικές περιόδους με το σύγχρονο Βερολίνο και τη σύγχρονη Ελλάδα και αντίστοιχα με τα σύγχρονα φαινόμενα της προσφυγιάς και τη μετανάστευση.
Θέλησα λοιπόν να καυτηριάσω τη φρίκη του φανατισμού και του ρατσισμού, να μιλήσω ως συγγραφέας για τη διαχρονική παρουσία ενός κακού που στο χέρι μας είναι να το εξαρθρώσουμε με ασπίδα μας την καλλιέργεια της μουσικής και έναν έρωτα που αποτελεί το μέσο για να γιατρευτούν πληγές και να διασώσουν οι ήρωες την ψυχική τους ισορροπία.

Για ποιο λόγο να επιλέξει κάποιος το βιβλίο σας;

Το να αντικατοπτρίζεις με ειλικρίνεια και αυθεντικότητα μέσα σε ένα βιβλίο τη νοσηρότητα κάποιων ανθρώπινων αντιλήψεων και να υπογραμμίζεις τα τρωτά και τα σφάλματα του ανθρώπινου πολιτισμού, έστω και μέσα απ’ την  υπερβολική οπτική που επιτρέπεται να διαμορφώσει ένας μυθιστοριογράφος, αποτελεί από μόνη της μια διαδικασία κάθαρσης. Εξάλλου καθώς τα φαινόμενα της σύγχρονης προσφυγιάς και μετανάστευσης ανέσυραν απ’ το παρελθόν κατάπτυστες για το ανθρώπινο πολιτισμένο είδος προκαταλήψεις και αντιλήψεις θεωρώ ότι το συγκεκριμένο βιβλίο είναι πέρα για πέρα επίκαιρο.  Όμως το έργο είναι λογοτεχνικό και τούτο σημαίνει ότι πρώτα και πέρα απ’ όλα πρέπει να εξυπηρετεί τους στόχους του λογοτεχνικού έργου που είναι η ψυχαγωγία (όχι απλώς διασκέδαση), η ενσυναίσθηση, ο συναισθηματικός κραδασμός και καταληκτικά η πρόσληψη της ιδέας. Η ύπαρξη των στοιχείων μυστηρίου, η ίντριγκα, η αναζήτηση μιας αλήθειας, η περιέργεια για την ευόδωση του έρωτα δυο ανθρώπων με πληγές και ιδιαιτερότητες εκατέρωθεν, η στιβαρή ιστορική βάση και ο σκεπτικισμός που προκαλείται για τη διατήρηση της ανθρωπιάς μέσα σε αντίξοες συνθήκες αποτελούν ισχυρά πλεονεκτήματα του βιβλίου για να κρατήσουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Το δυναμικότερο στοιχείο του μυθιστορήματος όμως είναι η έκπληξη. Ο αναγνώστης περιμένει ενδεχομένως σε γραμμική ροή τη συνέχεια της ιστορίας της Ροζαλίας Σεφεριάδη και εκπλήσσεται με τη μυθιστορηματική ανατροπή κατά την οποία το μυθιστόρημα ξεκινά με την εγγονή της και σταδιακά, μέσα από μυστήριο και πλοκή, θα συνδεθεί με το παρελθόν και θα δώσει τις απαντήσεις που εξ αρχής αναζητά ο αναγνώστης με κορύφωση της περιέργειας και της αγωνίας του. Η ψυχογράφηση των ηρώων και η ανάγλυφη περιγραφή της παρουσίας τους αποτελούν και πάλι καίριο συγγραφικό στόχο.

Βασιλική Ευαγγέλου Παπαθανασίου
Share on Google Plus

About femalevoice

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.