Θωμάς Σιταράς – Τα ευτράπελα της διαφήμισης στο πέρασμα των χρόνων

Από τις εκδόσεις Μίνωας κυκλοφορεί μια νέα θεματική, πρωτότυπη έκδοση επιμελημένη από τον γνωστό αθηναιογράφο-συγγραφέα Θωμά Σιταρά, με τίτλο: Τα ευτράπελα της διαφήμισης στο πέρασμα των χρόνων.

Πρόκειται για μια πρωτότυπη κοινωνικοϊστορική προσέγγιση της Διαφήμισης στα χρόνια της Παλιάς Αθήνας, αποτυπωμένη με πολύ χιούμορ, πλήρως εικονογραφημένη, με ανάλεκτα κείμενα αλλά και πλήθος χαρακτηριστικών διαφημίσεων της εποχής. Ένα ευχάριστο ταξίδι στον κόσμο της διαφήμισης μιας αλλοτινής εποχής (1834- 1940).  Αγγελίες, ειδοποιήσεις, ρεκλάμες, αλλά και ρεπορτάζ, ειδήσεις, σχόλια, χρονογραφήματα από την Παλιά Αθήνα (1834-1940).

Μια εκλαϊκευμένη λαογραφική, ιστορική προσέγγιση της καθημερινότητας, μέσα από τις καταναλωτικές συνήθειες των ανθρώπων της εποχής, γραμμένη μάλιστα από τους ίδιους τους διαμορφωτές της. Περιλαμβάνει ανάλεκτα κείμενα, πλήρως εικονογραφημένα και, όπου χρειάζεται, σχολιασμένα, ενώ σε ένθετες σελίδες παρουσιάζεται ένας μεγάλος αριθμός επιλεγμένων χαρακτηριστικών διαφημίσεων της εποχής.


Είχαμε τη τιμή να συνομιλήσουμε  μαζί του για το βιβλίο του και σας το παρουσιάζουμε.
«Τα ευτράπελα της διαφήμισης στο πέρασμα των χρόνων» Μιλήστε μας για το βιβλίο σας.

Η Διαφήμιση πέραν της εμπορικής της λειτουργίας, δεν παύει να είναι και μια μορφή επικοινωνίας που αντανακλά με τον καλύτερο τρόπο την καθημερινότητα. Μέσα από αυτήν, μπορούμε άνετα να αποκωδικοποιήσουμε τις ανάγκες της κοινότητας, τις επιθυμίες, τις δραστηριότητες και την όλη εξέλιξη μέσα στο χρόνο, τα ήθη και τις συνήθειες μιας εποχής, τις κοινωνικές αξίες.
Ασχολούμενος συστηματικά εδώ και δέκα χρόνια με τη νοσταλγική και αγαπημένη σε όλους περίοδο 1834-1940 –αυτό που αποκαλούμε Παλιά Αθήνα- επέλεξα, στο νέο μου βιβλίο, αυτό το χώρο ανθρώπινης επικοινωνίας και για ένα άλλο σοβαρό λόγο:
Το υλικό που βρήκα κρύβει, μεταξύ των άλλων, και πάμπολλα χιουμοριστικά δρώμενα και ευτράπελα, πράγμα που με βοηθά να αναδείξω το πηγαίο χιούμορ, την «έξω καρδιά» διάθεση, που διέκρινε τους προγόνους μας, κάτι που αποτελεί βασικό συστατικό στη συγγραφική μου δραστηριότητα. Αν δε προσθέσω και την πληθωρική εικονογράφηση, τότε σίγουρα ο αναγνώστης απολαμβάνει τελικά ένα διασκεδαστικό και πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα. 
   
Κύριε  Σιταρά πόσο χρόνο σας πήρε για να  παραδώσετε στους αναγνώστες το προϊόν άλλης μιας κοπιώδους έρευνας ;
Η λέξη «κοπιώδους» που χρησιμοποιήσατε κρύβει αναγκαστικά πολύ χρόνο. Δεν θα σας τον αποκαλύψω, διότι δεν θα ήθελα να αξιολογηθεί  το βιβλίο μου με το κριτήριο αυτό. Αρκεί βέβαια να σας αποκαλύψω, ότι τρομάζω κάθε φορά που τελειώνω ένα βιβλίο, βλέποντας τον όγκο του υλικού που δουλεύτηκε. Θυμάμαι ακόμη, όταν έμπαινα στη βιβλιοθήκη του Δήμου Αθηναίων, ήταν συνηθισμένο το «ωχ» των βιβλιοθηκονόμων, που ήξεραν τι τους περιμένει...

Μελετήσατε και τις διαφημίσεις των ξένων κρατών. Τι διαπιστώσατε στη σύγκριση με την Ελλάδα;
Σίγουρα μια σύγκριση με τις μεγάλες οικονομικές δυνάμεις εκείνης της εποχής: Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία και Ηνωμένες Πολιτείες είναι επιβεβλημένη, στο δε βιβλίο παρουσιάζονται διαφημιστικά συνέδρια, πρακτικές και παραδείγματα εκείνης της περιόδου.
Η μικρή μας Ελλάδα, ιδιαίτερα την περίοδο 1920-1940, που λειτουργούσαν και οι πρώτες διαφημιστικές επιχειρήσεις, δεν είχε να ζηλέψει και πολλά πράγματα σε ότι αφορά τα διαφημιστικά μέσα. Εκεί που υστερούσε σημαντικά ήταν το εικαστικό κομμάτι, το οποίο εν μέρει το εξισορροπούσε η ελληνική ευφυΐα στη διατύπωση ιδέας και κειμένου.

Τι περίμενε ο κόσμος από τη διαφημιστική τέχνη;
Η θεωρία θα έλεγε να ενημερωθεί και να πεισθεί για την αξία του προϊόντος ή υπηρεσίας. Στην καθημερινότητα των Αθηναίων θα προσέθετα και να διασκεδάσει με τις διαφημιστικές υπερβολές και ¨κορόνες¨!

Γιατί δημιουργήθηκε αυτή, πώς εξελίχθηκε, πώς επηρέασε και πώς επηρεάστηκε κατά την πορεία της στον χρόνο;
Θα έλεγα, συνοπτικά, ότι μπορούμε να χωρίσουμε τις διαφημίσεις σε δύο περιόδους:
Στην πρώτη (1834-1918), ο καθένας έφτιαχνε την δική του ειδοποίηση-αγγελία- ρεκλάμα όπως του ερχότανε σαν παντογνώστης που αισθανόταν. Αποτέλεσμα πολλά ευτράπελα και υπερβολές...
Στη δεύτερη (1919-1940), με την σταδιακή είσοδο επαγγελματιών στο χώρο, και τα μηνύματα από το εξωτερικό, τα διαφημιστικά πράγματα «μαζεύονται», μπαίνει μια τάξη έστω και με κάποιες ελλείψεις. 
Να σημειωθεί ακόμη ότι έγινε και μια αλλαγή στη χρήση της διαφήμισης από τους εμπόρους και λοιπούς επαγγελματίες  που έβλεπαν με άλλο μάτι στην αποτελεσματικότητά της.  

Είστε σ’ έναν από σας μεγαλύτερους εκδοτικούς οίκους στην Ελλάδα, που όλα αυτά τα χρόνια έχει δώσει δυναμικό «παρών» στον χώρο των εκδόσεων με αξιόλογα έργα. Πώς αισθάνεστε γι’ αυτό; 
Έχω συνεργασθεί για τα εννιά συνολικά βιβλία που έχω γράψει μέχρι σήμερα, με τέσσερεις συνολικά εκδότες, με πολύ κακές έως πολύ καλές εμπειρίες.  Θεωρώ τις εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ μια ιδιαίτερα καλή συνεργασία, τόσο από την ανθρώπινη πλευρά, όσο και την επαγγελματική.

Πώς νιώσατε, όταν ολοκληρώσατε το βιβλίο σας;
Ανακούφιση αλλά και δέος μπροστά στο καινούργιο κεφάλαιο που άνοιγε, αυτό της διάθεσής του, εν μέσω πανδημίας και οικονομικής κρίσης...

Ποιες είναι οι λογοτεχνικές επιρροές σας;
Έχω σπουδάσει, μεταξύ άλλων, και Κοινωνική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, κάτι που με ενδιαφέρει μέχρι σήμερα στις βιβλιοφιλικές μου αναζητήσεις. Από την υπόλοιπη λογοτεχνία είμαι φανατικός αναγνώστης αστυνομικών και κατασκοπευτικών βιβλίων. 

Περνάμε μια δύσκολη περίοδο εγκλεισμού και απομόνωσης, εξαιτίας της πανδημίας του covid-19. Τι πιστεύετε ότι μας έδωσε και τι μας πήρε αυτή η πρωτόγνωρη κατάσταση;
Μας έδωσε την ευκαιρία να ασχοληθούμε περισσότερο με τον εαυτό μας και τους γύρω μας, ιδιαίτερα τα παιδιά. Μας έδωσε την ευκαιρία να αναθεωρήσουμε μερικές ιδέες που είχαμε για τη ζωή, την κοινωνία, τους συνανθρώπους μας. Μας πήρε την σιγουριά που νοιώθαμε στην καθημερινή μας ζωή. Μας πήρε ακόμη την  ελευθερία των επιλογών μας.

Γράφετε κάτι καινούργιο;
Μια αγρανάπαυση είναι επιβεβλημένη.. Ανήκοντας στη μεγάλη κατηγορία των συγγραφέων που δεν ζούνε από τα βιβλία τους, έχω την πολυτέλεια να περιμένω καλύτερους καιρούς...

Βασιλική Ευάγγελου-Παπαθανασίου
Share on Google Plus

About Statusvoice.gr

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.