Ελευθερία Μεταξά :"Πηγή έμπνευσής μου είναι η ίδια η καθημερινότητα"

Για την Ελευθερία Μεταξά η λογοτεχνία είναι ταυτόχρονα ενδιαφέρουσα ενασχόληση και ταξίδι, διαφυγή και προβληματισμός.
Η Ελευθερία Μεταξά μίλησε στη Βασιλική Ευάγγελου - Παπαθανασίου για το νέο της βιβλίο "Το χέρι του Θεού"και για όλα όσα την οθησαν στη συγγραφή.

«Το χέρι του Θεού» τιτλοφορείται το μυθιστόρημά σας, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Μινωας ». Ποιες ήταν οι πηγές της έμπνευσής σας, που σας οδήγησαν στη συγγραφή του, κυρία Ελευθερία Μεταξά;

·        Πηγή έμπνευσης για το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ήταν μια συζήτηση με φίλους σχετικά με το αν όντως υπάρχουν άτομα με το χάρισμα της ενόρασης. Συζητούσαμε για όσους εξαπατούν τον κόσμο, ισχυριζόμενοι ότι μπορούν να προβλέπουν το μέλλον και να βρίσκουν λύση σε προβλήματα που βασανίζουν τους ανθρώπους. Προσωπικά, δεν πιστεύω σε μέντιουμ, χαρτορίχτρες, καφετζούδες και τα συναφή, έτυχε όμως, πριν από πολλά χρόνια, να συναντήσω μια τσιγγάνα που με έκανε να προβληματιστώ. Όταν με πλησίασε σε ένα ταβερνάκι που καθόμουν με φίλους και μου ζήτησε να μου πει τη μοίρα, εγώ αρνήθηκα ευγενικά και της πρόσφερα ένα τσιγάρο. Τότε εκείνη, για να με ευχαριστήσει για την κίνησή μου, άρχισε να μου λέει πράγματα που μου είχαν συμβεί στο παρελθόν (με ανατριχιαστική, μάλιστα, ακρίβεια) και κάποια άλλα που με περίμεναν στο μέλλον (και σας ορκίζομαι ότι πράγματι συνέβησαν). Αυτή  η ανάμνηση γέννησε στο μυαλό μου τον χαρακτήρα του Γρηγόρη Σταθόπουλου, ενός ανθρώπου που το χάρισμα της ενόρασης λειτούργησε ως κατάρα στη ζωή του, καθώς όλοι τον θεωρούσαν τρελό. Μόνο όταν προέβλεψε με απόλυτη επιτυχία τον ίδιο του τον θάνατο έγινε πιστευτός και αποτέλεσε την αφορμή για να ξετυλιχτεί το κουβάρι μιας πολύ περίεργης και γεμάτης μυστήριο ιστορίας.

 

 

Στη συναρπαστική πλοκή του βιβλίου σας εναλλάσσονται μυστικά και ανατροπές, και ο αναγνώστης σε πολλά σημεία νιώθει την καρδιά του να χτυπά δυνατά. Ποια είναι εκείνα τα συστατικά που χρειάζονται, όταν ο συγγραφέας καταπιάνεται με μια τέτοια ιστορία ;

·        Το πρωταρχικό στοιχείο για μένα είναι η αλήθεια. Τόσο οι χαρακτήρες όσο και η πλοκή πρέπει να δείχνουν πραγματικοί. Διαφορετικά, όσο μυστήριο και αγωνία και αν υπάρχει, όσες ανατροπές κι αν δημιουργήσει ένας συγγραφέας, ο αναγνώστης θα αναγνωρίσει το ψέμα ή την υπερβολή και δεν θα αφεθεί στην ιστορία. Ειδικά οι ανατροπές πρέπει να αιτιολογούνται απόλυτα, κανένα γεγονός -όσο σημαντικό ή ασήμαντο κι αν είναι- δεν μπορεί να παραμείνει σκοτεινό. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, που είναι απαραίτητο να δικαιολογούν την ύπαρξή τους, αφού στα μυθιστορήματά μου συμβάλλουν καταλυτικά στην εξέλιξη.

 

Κάποιες φορές η λογική και η καρδιά θα παλέψουν. Ποια όμως από τις δυο θα νικήσει τελικά;

·        Προσωπικά είμαι περισσότερο άνθρωπος της λογικής, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει πως δεν μου έχει τύχει να παρασυρθώ από τα συναισθήματά μου. Δεν πιστεύω τόσο στη μάχη της λογικής με την καρδιά, όσο στη συνεργασία τους. Κάθε μια έχει τον δικό της ρόλο και πρέπει να κάνει τις αναγκαίες υποχωρήσεις για να υπάρχει ισορροπία. Διαφορετικά, θα καταλήξουμε είτε απογυμνωμένοι από συναισθήματα ή έρμαιά τους.

Πόσο θλιβερό είναι αλήθεια να πεθαίνει ένας έρωτας πριν προλάβει να ανθίσει; Πώς μπορεί αυτό το υπέροχο συναίσθημα να μαραθεί και να δώσει τη θέση του στην εκδίκηση;

·        Ασφαλώς και είναι θλιβερό να πεθαίνει ένας έρωτας πριν προλάβει να ανθίσει, ειδικά αν γι’ αυτό δεν ευθύνεται το ζευγάρι αλλά οι περιστάσεις. Όσο για το πώς μπορεί να δώσει τη θέση του στην εκδίκηση;  Ο έρωτας είναι ένα απ’ τα πιο δυνατά συναισθήματα κι όπως όλα τα δυνατά συναισθήματα οδηγεί τους ανθρώπους στα άκρα. Μπορεί να μετατραπεί εύκολα σε μίσος όταν μεσολαβήσει η απόρριψη, η ματαίωση ή η προδοσία. Αυτό είναι, άλλωστε, κάτι που το έχουμε δει να συμβαίνει και στην πραγματική ζωή πολλές φορές. Πόσα και πόσα εγκλήματα πάθους δεν έχουν συγκλονίσει την κοινή γνώμη;

 

Υπάρχουν, άραγε λάθος άνθρωποι σε έναν μεγάλο έρωτα;

·        Νομίζω πως σ’ έναν μεγάλο έρωτα δεν μπορεί να υπάρχουν λάθος άνθρωποι, αλλιώς ο έρωτας δεν θα μπορούσε να είναι τόσο μεγάλος. Ίσως υπάρχει λάθος χρονική στιγμή που αυτοί οι άνθρωποι συναντήθηκαν ή κάποιο γεγονός που διάβρωσε τη σχέση. Άλλωστε, όταν κάποιος είναι τόσο ερωτευμένος, δεν συμβουλεύεται ποτέ τη λογική, ώστε να κρίνει αν ο σύντροφός του είναι ο κατάλληλος ή όχι. Πρωταρχικό ρόλο παίζει το συναίσθημα κι όσο υπάρχει αυτό υπερτερεί όλων.

 

Όταν αποφασίσατε να μεταφέρετε στο χαρτί τη συγκεκριμένη ιστορία, γνωρίζατε τα πάντα εξαρχής ή υπήρχαν μυστικά που ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια της γραφής της;

·        Όταν ξεκίνησα να γράφω το βιβλίο είχα σχηματίσει στο μυαλό μου τον χαρακτήρα του Γρηγόρη Σταθόπουλου και είχα ήδη αποφασίσει ότι θα ήταν το πρώτο θύμα του δολοφόνου. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες, είχα επίσης επιλέξει το πρόσωπο που θα κινεί τα νήματα της υπόθεσης, εκείνον ή εκείνη που παραμένοντας ουσιαστικά στη σκιά θα επιλέγει ποιος θα πεθάνει και ποιος θα ζήσει. Από εκεί και πέρα, άφησα την ίδια την ιστορία και τους ήρωές της να με καθοδηγήσουν. Πορευτήκαμε μαζί, μέχρι το λυτρωτικό τέλος και τη λύση του μυστηρίου.

 

Πόσο εύκολο είναι για έναν συγγραφέα να αποδώσει στην απόλυτη διάστασή τους τα συναισθήματα των ηρώων του;

·        Πρόκειται για μια διαδικασία δύσκολη και συχνά επίπονη. Δεν ξέρω αν καταφέρνω να αποδώσω τα συναισθήματα των ηρώων στην απόλυτή τους διάσταση, προσπαθώ όμως να μπω στη θέση τους και να κατανοήσω πώς νιώθουν ή πώς θα ένιωθα εγώ σε μια αντίστοιχη κατάσταση. Καταφεύγω συχνά για βοήθεια στα βιβλία Ψυχολογίας που έχω από την εποχή των σπουδών μου στη Φιλοσοφική αλλά και στην ανάλυση των χαρακτήρων που κάναμε όταν φοιτούσα στη δραματική σχολή κι αργότερα όταν έπαιζα στο θέατρο.

 

Θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας, κυρία Μεταξά, τα συναισθήματά σας, καθώς προσπαθούσατε να προσεγγίσετε και να αγγίξετε την ψυχή των ηρώων σας;

·        Μπορεί να ακουστεί παράξενο, αλλά προσπαθώ να προσεγγίσω περισσότερο τις ψυχές των «κακών» της ιστορίας, να βρω κάποια δικαιολογία για τις πράξεις τους. Επειδή πιστεύω ότι κακός δεν γεννιέται κανείς (ή καλός, αντίστοιχα), αλλά γίνεται εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο μεγαλώνει και των βιωμάτων που αποκτά, η αγωνία μου είναι να εντοπίσω και να αναδείξω αυτά τα κίνητρα που οδηγούν κάποιον στο έγκλημα, να καταλάβω εγώ πρώτη -κι έπειτα ο αναγνώστης- ποια ψυχική κατάσταση όπλισε το χέρι του, τι στέρησε από τον χαρακτήρα του την αγάπη, τη συμπόνια, τον σεβασμό στην ίδια τη ζωή. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής ταυτίζομαι με έναν-έναν ήρωα ξεχωριστά, αγαπώ μαζί του, μισώ μαζί του, θυμώνω μαζί του, συγχωρώ ή τιμωρώ μαζί του. Είναι μια διαδικασία δύσκολη και κοπιαστική, αλλά ταυτόχρονα απίστευτα συναρπαστική.

Πότε νοιώσατε πρώτη φορά την ανάγκη να εκφράσετε όλα όσα νοιώθετε μέσω της γραφής;

·        Επειδή ως παιδί ήμουν ιδιαίτερα κλειστός χαρακτήρας, η γραφή αποτελούσε για μένα ένα καταφύγιο, έναν τρόπο (ίσως και τον μοναδικό) να εκφράζω τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μου και αργότερα να σκαρώνω μικρές ιστορίες. Μεγαλώνοντας έγινα πιο εξωστρεφής, όμως η γραφή παρέμεινε το αγαπημένο μου λιμάνι.

 

Μπορεί το βιβλίο να λειτουργήσει «θεραπευτικά» σε μια εποχή που το άγχος ξεπερνά τους ανθρώπους;

·        Ένα βιβλίο μπορεί να ταξιδέψει τον αναγνώστη σε μέρη κοντινά ή μακρινά, σε τόπους υπαρκτούς ή φανταστικούς, να τον βοηθήσει να δραπετεύσει από τη δύσκολη καθημερινότητα. Μέσα στις σελίδες ενός μυθιστορήματος μπορεί να ανακαλύψει αξίες και ιδανικά ξεχασμένα, να ανοίξει το μυαλό του, να βρει ακόμα και λύση σε κάτι που τον απασχολεί. Η εποχή μας είναι γεμάτη εντάσεις και αδιέξοδα, γρήγορους ρυθμούς, προβλήματα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά… Το άγχος είναι το κοινό χαρακτηριστικό των σημερινών ανθρώπων. Όλοι τρέχουμε για να προλάβουμε τον χρόνο που μας προσπερνά, για να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις μας. Ανοίγοντας ένα βιβλίο, βυθιζόμαστε σε έναν κόσμο διαφορετικό, απαλλαγμένο απ’ όσα μας απασχολούν, ξεχνιόμαστε, χαλαρώνουμε, αποφορτιζόμαστε. Νομίζω πως το βιβλίο είναι το καλύτερο αγχολυτικό!

 

Λένε ότι οι συγγραφείς δένονται με τους πρωταγωνιστές τους τόσο πολύ, που δύσκολα βάζουν τελεία στην ψυχή τους μετά από την τελεία στον επίλογο της ιστορίας που γράφουν. Συνέβη το ίδιο και σε εσάς;

·        Μετά το «Μαύρα σαν τον έβενο μαλλιά» (που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2013 και είχε ως κεντρική ηρωίδα την Έλσα Γληνού) ακολούθησαν άλλα τρία βιβλία, με διαφορετικές το καθένα ηρωίδες. Η Έλσα, όμως, υπήρχε πάντα στο μυαλό μου κι έψαχνα έναν τρόπο να την επαναφέρω. Ένιωθα πως με τον συγκεκριμένο χαρακτήρα είχα αποκτήσει μια διαφορετική σχέση απ’ ό,τι με τους υπόλοιπους, πως η ιστορία της δεν είχε τελειώσει. Έτσι, στο μυθιστόρημα «Τα τρία πρόσωπα της Εκάτης» η Έλσα Γληνού εμφανίζεται στο τέλος με την ιδιότητα της ψυχολόγου, για να αναλύσει την εγκληματική φυσιογνωμία του Απόλλωνα Ροδόπουλου, του «κακού» της ιστορίας. Εκεί γνωρίζεται με τον αστυνόμο Βαρσάμη, άλλον έναν ήρωα που έβαλα στην καρδιά μου και δεν ήθελα να αποχωριστώ. Έτσι στο επόμενο βιβλίο, το «Αθώοι Ένοχοι», οι δυο τους αποτέλεσαν το πρωταγωνιστικό δίδυμο. Ταιριάζουν πολύ οι ήρωες αυτοί μεταξύ τους, συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον και χαίρομαι ιδιαίτερα που έχουν αγαπηθεί και από τους αναγνώστες. Γι’ αυτό πρωταγωνιστούν τόσο στο «Χέρι του Θεού» όσο και στο μυθιστόρημα που γράφω τώρα. Θέλω, μάλιστα, να πιστεύω πως θα εξακολουθούν να με συντροφεύουν για πολύ καιρό ακόμα.

 

 

Ποια είναι η στάση σας ως συγγραφέας απέναντι στην πραγματικότητα και γενικότερα ποια πιστεύετε ότι είναι η σχέση της λογοτεχνίας με την εκάστοτε πραγματικότητα;

·        Πιστεύω πως η λογοτεχνία αποτελεί μια απεικόνιση της πραγματικότητας κάθε χρονικής περιόδου, άλλοτε πιστή, άλλοτε λίγο πιο εξιδανικευμένη κι ενίοτε ίσως πιο ζοφερή. Διαβάζοντας ένα βιβλίο, ο αναγνώστης δεν παρακολουθεί μόνο την ιστορία και τους ήρωες, αλλά μαθαίνει πολλά πράγματα για την κοινωνία και την εποχή κατά την οποία εκτυλίσσεται η υπόθεση. Παράλληλα, όμως, δραπετεύει και από τη δική του πραγματικότητα που ίσως να μην είναι ευχάριστη, «ταξιδεύει» με το μυαλό και την ψυχή του. Ειδικά το αστυνομικό μυθιστόρημα θεωρώ ότι είναι απόλυτα συνυφασμένο με την κοινωνία, αποτελεί μια διεισδυτική ματιά μέσα της, εστιάζει στα προβλήματα που γεννούν τη βία και την εγκληματικότητα. Προσπαθώ να ενημερώνομαι για όσα συμβαίνουν γύρω μας, να αντιμετωπίζω με κριτική στάση τα γεγονότα, να μην αναλώνομαι στα περιττά και σε αυτά που μας αποπροσανατολίζουν, αλλά στα ουσιαστικά και σοβαρά. Μου αρέσει πολύ να παρατηρώ τους ανθρώπους, να παρακολουθώ τις συζητήσεις τους, να αφουγκράζομαι τους προβληματισμούς τους. Άλλωστε, πηγή έμπνευσής μου είναι η ίδια η καθημερινότητα, κάτι που θα ακούσω, θα δω, θα μάθω, κάτι που θα μου δώσει το έναυσμα να πλάσω στο μυαλό μου μια καινούργια ιστορία.

 

Σας ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία.

Βασιλική Ευάγγελου- Παπαθανασίου

Share on Google Plus

About Statusvoice.gr

This is a short description in the author block about the author. You edit it by entering text in the "Biographical Info" field in the user admin panel.